Aile Danışmanlığı Eğitimi Kimler Alabilir?

Aile danışmanlığı eğitimi; bireyler, çiftler ve ailelerle profesyonel danışmanlık çalışmaları yürütmek isteyen kişilere yönelik teorik, uygulamalı ve süpervizyon destekli bir eğitim programıdır. Ancak eğitime katılmak veya bir katılım belgesi almak, her durumda aile danışmanı unvanı kazanıldığı anlamına gelmez.

Türkiye’de aile danışmanı olabilmek için aranan temel eğitim ve mezuniyet koşulları, 4 Eylül 2012 tarihli ve 28401 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Aile Danışma Merkezleri Yönetmeliği ile düzenlenmiştir.

Aile Danışmanlığı Eğitimini Kimler Alabilir?

Yönetmeliğe göre aşağıdaki alanlardan birinde en az dört yıllık lisans mezuniyetine sahip kişiler, uygun aile danışmanlığı sertifika programını tamamlayarak aile danışmanı unvanı alabilir:

• Sosyal hizmet
• Psikoloji
• Sosyoloji
• Psikolojik danışmanlık ve rehberlik
• Tıp
• Hemşirelik
• Çocuk gelişimi

Bölümlere Göre Katılım Durumu

Psikoloji Mezunları Eğitim Alabilir mi?

Dört yıllık psikoloji lisans mezunları aile danışmanlığı eğitimine katılabilir. Mevzuata uygun 450 saatlik programı başarıyla tamamlayan psikoloji mezunları aile danışmanı unvanı alabilir.

Psikoloji lisans mezuniyeti psikolog unvanı kazandırırken aile danışmanlığı eğitimi, aile sistemi ve çift ilişkileri alanında ilave bir uzmanlaşma sağlar. Sertifika tek başına klinik psikolog veya psikoterapist unvanı kazandırmaz.

PDR Mezunları Eğitim Alabilir mi?

Psikolojik danışmanlık ve rehberlik bölümünün dört yıllık lisans mezunları aile danışmanlığı eğitimine katılabilir. Eğitim, mevcut danışmanlık altyapısının çift ve aile sistemleriyle çalışma yönünde geliştirilmesini amaçlar.

Sosyal Hizmet Mezunları Aile Danışmanı Olabilir mi?

Dört yıllık sosyal hizmet lisans mezunları, uygun aile danışmanlığı eğitimini tamamladıktan sonra aile danışmanı unvanı alabilir. İki yıllık sosyal hizmetler ön lisans mezuniyeti ise lisans şartını karşılamaz.

Sosyoloji Mezunları Eğitim Alabilir mi?

Dört yıllık sosyoloji lisans mezunları aile danışmanlığı eğitimi alabilir. Sosyoloji eğitiminin sağladığı aile yapıları, kültürel farklılıklar ve sosyal roller bilgisi; görüşme teknikleri, etik, uygulama ve süpervizyonla desteklenmelidir.

Çocuk Gelişimi Mezunları Aile Danışmanı Olabilir mi?

Dört yıllık çocuk gelişimi lisans mezunları uygun eğitimi tamamlayarak aile danışmanı olabilir. İki yıllık çocuk gelişimi ön lisans mezuniyeti ise aile danışmanı unvanı için yeterli değildir.

Aile danışmanlığı yalnızca çocukla çalışmayı değil; çift ilişkisini, ebeveynlik sistemini, aile yaşam döngüsünü ve yetişkinler arasındaki etkileşimi de kapsar.

Hemşirelik ve Tıp Mezunları Eğitim Alabilir mi?

Dört yıllık hemşirelik lisans mezunları ile tıp fakültesi mezunları, yönetmelikte aile danışmanlığı eğitimi alabilecek gruplar arasında yer almaktadır. Bu kişiler uygun 450 saatlik programı başarıyla tamamladıktan sonra aile danışmanı unvanı alabilir.

Öğretmenler Aile Danışmanı Olabilir mi?

Her öğretmenlik bölümü mezunu aile danışmanı olamaz. Yönetmeliğin aile danışmanı için belirlediği lisans alanları arasında genel öğretmenlik programları bulunmamaktadır.

Aile ve Tüketici Bilimleri Mezunlarının Durumu

Aile ve tüketici bilimleri mezunları, aile danışmanı olabilecek lisans alanları arasında sayılmamıştır. Bu bölüm mezunları, yönetmelikte belirtilen şartları karşılayarak aile danışma merkezlerinde meslek elemanı olarak görev alabilir.

Meslek elemanı eğitimi, en az 80 saat teorik ve 40 saat uygulamalı olmak üzere toplam 120 saat olarak düzenlenmiştir. Aile danışmanı ile meslek elemanı aynı statü değildir.

Ön Lisans Mezunları Eğitim Alabilir mi?

Bir kurum ön lisans mezunlarını eğitim veya seminere kabul edebilir. Ancak bu katılım, yönetmelik kapsamında aile danışmanı unvanı kazanılmasını sağlamaz.

Bu ayrım özellikle şu programların mezunları için önemlidir:

• İki yıllık sosyal hizmetler
• İki yıllık çocuk gelişimi
• Yaşlı bakımı
• Engelli bakımı ve rehabilitasyon
• Diğer sağlık ve sosyal hizmet ön lisans programları

Üniversite Öğrencileri Eğitime Katılabilir mi?

Bazı kurumlar uygun bölümlerin son sınıf öğrencilerine ön kayıt veya koşullu katılım imkânı verebilir. Ancak aile danışmanı unvanının mesleki kullanımı bakımından lisans mezuniyetinin tamamlanması gerekir.

Öğrenciler kayıt öncesinde şu konuları yazılı olarak sormalıdır:

• Sertifika mezuniyetten sonra mı düzenlenecek?
• Öğrenci kabulü hangi kurala dayanıyor?
• Mezuniyet gerçekleşmezse belgenin statüsü ne olacak?
• Program mesleki unvana mı, kişisel gelişime mi yöneliktir?

Yüksek Lisans ve Doktora Mezunları

Yönetmelikte belirtilen lisans alanlarından mezun olduktan sonra aile danışmanlığı alanında yüksek lisans veya doktora tamamlayan kişiler aile danışmanı sayılır. Bu kişilerden merkezlerde çalışmak için ayrıca aile danışmanlığı sertifikası istenmez.

Başka bir alandaki yüksek lisans veya doktora bu muafiyeti otomatik olarak sağlamaz. Lisans mezuniyetiyle lisansüstü programın alanı birlikte değerlendirilmelidir.

Aile Danışmanlığı Eğitimi Kaç Saattir?

Yönetmelikte program; en az 300 saat teorik ve en az 30 saati süpervizyon eşliğinde olmak üzere 150 saat uygulamalı eğitim şeklinde tanımlanmaktadır.

Eğitimde Hangi Konular İşlenir?

• Aile danışmanlığının temel kavramları
• Aile sistemleri yaklaşımı
• Aile yaşam döngüsü
• Evlilik ve çift ilişkileri
• Aile danışmanlığı kuramları
• Görüşme ve değerlendirme teknikleri
• İletişim ve çatışma
• Ebeveyn tutumları
• Çocuk ve ergen gelişimi
• Boşanma öncesi ve sonrası danışmanlık
• Kayıp, yas ve travma
• Aile içi şiddet ve risk değerlendirmesi
• Etik ilkeler ve mesleki sınırlar
• Kayıt ve raporlama
• Vaka analizi, uygulama ve süpervizyon

Sertifikanın Geçerliliği Nasıl Kontrol Edilir?

• Sertifikayı düzenleyen kurumun tam adı sorulmalıdır.
• Programın yetkili kurum bağlantısı doğrulanmalıdır.
• Toplam eğitim süresi kontrol edilmelidir.
• Teori, uygulama ve süpervizyon süreleri ayrı ayrı incelenmelidir.
• Eğitmenlerin uzmanlıkları öğrenilmelidir.
• Devam, sınav ve başarı şartları sorulmalıdır.
• Sertifikanın doğrulama yöntemi incelenmelidir.

Online Eğitim Alınabilir mi?

Programın online, yüz yüze veya hibrit olması tek başına geçerliliğini belirlemez. Yetkili kurum, toplam süre, uygulama, süpervizyon, devam ve başarı koşulları birlikte değerlendirilmelidir.

Tamamen kayıttan video izlemeye dayanan ve uygulama geri bildirimi sunmayan eğitimler mesleki beceri geliştirme bakımından yetersiz kalabilir.

Aile Danışmanlığı Eğitimi Psikolog Unvanı Verir mi?

Hayır. Eğitim, kişinin temel lisans diplomasından doğan meslek unvanını değiştirmez. Aile danışmanlığı sertifikası psikolog, klinik psikolog, psikiyatrist veya psikoterapist unvanı kazandırmaz.

Eğitim Seçerken Yapılan Hatalar

• Mezuniyet bölümünü kontrol etmeden kayıt yaptırmak
• Ön lisans diplomasını yeterli kabul etmek
• Eğitime kabul edilmeyi mesleki yetkiyle karıştırmak
• Programın toplam saatini incelememek
• Uygulama ve süpervizyonu sorgulamamak
• Sertifikayı düzenleyen kurumu kontrol etmemek
• E-Devlet görünürlüğünü tek ölçüt kabul etmek
• Sertifikanın psikolog unvanı verdiğini düşünmek
• Sertifikayla kamuya doğrudan atanılacağını sanmak
• Eğitim sonrasında süpervizyona ihtiyaç olmadığını düşünmek

Sonuç

Aile danışmanlığı eğitimi sonunda aile danışmanı unvanı almak isteyenlerin sosyal hizmet, psikoloji, sosyoloji, PDR, tıp, hemşirelik veya çocuk gelişimi alanlarından birinde en az dört yıllık lisans mezunu olması gerekir.

Uygun mezuniyete sahip kişiler, en az 300 saat teorik, 120 saat uygulamalı ve 30 saat süpervizyon olmak üzere toplam 450 saatlik programı başarıyla tamamlamalıdır.

Eğitime kayıt olmadan önce mezuniyet uygunluğu, programın yetkili kurumu, eğitim süresi, uygulama yapısı ve süpervizyon koşulları mutlaka doğrulanmalıdır.