İyi Tarım ve Organik Tarım Arasındaki Farklar

İyi tarım uygulamaları ve organik tarım; güvenilir ürün elde etmeyi, çevre üzerindeki olumsuz etkileri azaltmayı, doğal kaynakları korumayı ve üretim sürecini kayıt altına almayı amaçlayan iki ayrı kontrollü tarım sistemidir.

İyi tarım uygulamalarıyla üretilen bir ürün organik ürün değildir. Organik tarım da iyi tarım uygulamalarının daha ileri veya üst aşaması olarak tanımlanamaz. İki sistemin mevzuatı, izin verilen girdileri, kontrol noktaları ve etiketleme kuralları farklıdır.

İyi Tarım Uygulamaları Nedir?

İyi Tarım Uygulamaları, yaygın kısaltmasıyla İTU; çevre, insan ve hayvan sağlığına zarar vermeyen, doğal kaynakların korunmasını, tarımsal üretimde izlenebilirliği, çalışan güvenliğini ve sürdürülebilirliği esas alan kontrollü bir üretim sistemidir.

• Toprak ve yaprak analizlerine göre gübreleme yapılır.
• Entegre zararlı yönetimi uygulanır.
• Kültürel ve biyolojik yöntemlere öncelik verilir.
• Gerekli durumlarda ruhsatlı bitki koruma ürünleri kullanılabilir.
• Uygulama dozu ve hasat öncesi bekleme süresi kaydedilir.
• Su kaynakları ve çevresel riskler izlenir.
• Çalışan sağlığı ve güvenliği için önlem alınır.
• Üretimin bütün aşamaları kayıt altına alınır.

Organik Tarım Nedir?

Organik tarım; ekolojik dengeyi, toprak verimliliğini, biyolojik çeşitliliği ve doğal kaynakları korumayı amaçlayan, kullanılabilecek girdilerin mevzuatla sınırlandırıldığı, üretimden tüketime kadar kontrol ve sertifikasyona tabi bir üretim sistemidir.

Organik üretimde sentetik kimyasal gübreler ve sentetik pestisitler genel olarak kullanılmaz. Ancak organik tarım mevzuatında izin verilen gübreler, toprak iyileştiriciler ve bitki koruma girdileri belirli koşullarla kullanılabilir.

• Ekim nöbeti ve baklagiller
• Organik madde yönetimi
• Kompost ve uygun organik girdiler
• Biyolojik ve biyoteknik mücadele
• Dayanıklı çeşit kullanımı
• Mekanik yabancı ot kontrolü
• Toprak canlılığının korunması
• Üretimden satışa izlenebilirlik

İyi Tarım ve Organik Tarım Arasındaki Temel Farklar

Girdi Kullanımındaki Farklar

İyi tarım uygulamalarında

• Üründe kullanımına izin verilmiş girdiler kullanılmalıdır.
• Tavsiye edilen doz aşılmamalıdır.
• Hasat öncesi bekleme süresine uyulmalıdır.
• Uygulama tarihi, ürün, doz ve uygulayıcı kaydedilmelidir.
• Kimyasallar güvenli alanda depolanmalıdır.
• Entegre mücadele seçenekleri öncelikle değerlendirilmelidir.

Organik tarımda

Sentetik gübreler ve sentetik pestisitler genel olarak kullanılamaz. Yalnızca organik tarım mevzuatında kullanımına izin verilen girdiler değerlendirilebilir.

Organik Tarımda İlaç Kullanılmaz mı?

Organik tarımda da hastalık ve zararlılarla mücadele edilir. Öncelik sağlıklı üretim materyali, dayanıklı çeşit, ekim nöbeti, hijyen, biyolojik mücadele, tuzaklar ve mekanik yöntemlerdedir. Gerektiğinde mevzuatın izin verdiği bitki koruma girdileri kullanılabilir.

İyi Tarım Ürünü İlaçsız mıdır?

Hayır. İyi tarım sertifikası üretimde hiçbir pestisit kullanılmadığını göstermez. Ruhsatlı ürünlerin doğru bitkide, uygun dozda, kayıtlı biçimde ve hasat öncesi bekleme süresine uyularak kullanıldığını gösteren bir kontrol sistemidir.

Organik Ürün Tamamen Kalıntısız mıdır?

Organik üretimde sentetik pestisitlerin kasıtlı kullanımı yasaktır. Bununla birlikte komşu parsellerden sürüklenme, sulama suyu, geçmiş arazi kullanımı, depolama veya paketleme sırasında bulaşma riski bulunabilir.

Organik sertifikasyon yalnızca son ürün analizine değil; üretim sistemi, kullanılan girdiler, kayıtlar ve risklerin birlikte kontrolüne dayanır.

Geçiş Süreci Nedir?

Organik tarıma yeni başlayan arazi doğrudan organik statü kazanmaz. Arazi ve üretim, ürün grubuna ve geçmiş kullanımına göre belirlenen geçiş sürecinden geçer.

İyi tarım uygulamalarında organik tarımdaki gibi zorunlu bir dönüşüm dönemi bulunmaz. İşletmenin kontrol kriterlerini karşılaması ve sertifikasyon sürecini tamamlaması gerekir.

Gübreleme Bakımından Farklar

İyi tarım uygulamalarında

• Toprak ve yaprak analizine göre gübreleme yapılır.
• Mineral ve organik gübreler kullanılabilir.
• Gübre miktarı ve uygulama zamanı kaydedilir.
• Aşırı gübreleme ve su kirliliği önlenir.

Organik tarımda

• Toprağın biyolojik verimliliği korunur.
• Ekim nöbeti ve baklagillerden yararlanılır.
• Kompost ve izin verilen organik girdiler kullanılabilir.
• Sentetik mineral azotlu gübreler kullanılmaz.

Kontrol ve Sertifikasyon

Her iki sistemde de üretici Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş bir kontrol ve sertifikasyon kuruluşuyla çalışır.

1. Yetkilendirilmiş kuruluşla sözleşme yapılır.
2. İşletme ve parseller kayıt altına alınır.
3. Üretim planı hazırlanır.
4. Girdi ve uygulama kayıtları tutulur.
5. İşletme kontrol edilir.
6. Gerekirse numune alınır.
7. Uygunsuzluklar değerlendirilir.
8. Şartlar karşılanırsa sertifika düzenlenir.

Kayıt ve İzlenebilirlik

Her iki sistemde genel olarak şu kayıtlar tutulur:

• Parsel ve ürün bilgileri
• Tohum veya fide kaynağı
• Gübre uygulamaları
• Bitki koruma uygulamaları
• Sulama kayıtları
• Hasat tarihi ve miktarı
• Depolama ve sevk bilgileri
• Analiz sonuçları
• Temizlik kayıtları
• Uygunsuzluk ve düzeltici faaliyetler

Etiket ve Logo Farkları

Organik ürün etiketinde organik tarım logosu, sertifika statüsü, yetkilendirilmiş kuruluşun adı ve kodu, ürün sertifika numarası ve izlenebilirlik bilgileri bulunmalıdır.

İyi tarım ürününde İTU logosu ve sertifikasyon bilgileri kendi kullanım kurallarına göre yer alır.

Ürün Kalitesi ve Besin Değeri

İyi tarım veya organik sertifikası ürünün mutlaka daha büyük, daha lezzetli veya her besin öğesi bakımından daha zengin olduğunu garanti etmez.

Kaliteyi çeşit, iklim, toprak, hasat olgunluğu, sulama, depolama ve soğuk zincir gibi birçok faktör etkiler. Sertifika esas olarak ürünün belirli üretim kurallarına göre üretildiğini gösterir.

Üretici Hangi Sistemi Seçmelidir?

• Hedef pazar hangi sertifikayı talep ediyor?
• Organik ürün için sürdürülebilir fiyat farkı var mı?
• Arazinin önceki kullanım durumu nedir?
• Komşu parsellerden bulaşma riski bulunuyor mu?
• Organik girdiler bölgede temin edilebiliyor mu?
• Zararlı ve hastalık baskısı ne düzeyde?
• Geçiş dönemi ürünü nasıl pazarlanacak?
• Sertifikasyon maliyeti karşılanabilir mi?
• Kayıt tutacak personel ve altyapı var mı?

İyi Tarımdan Organik Tarıma Geçilebilir mi?

İyi tarım uygulamalarındaki kayıt ve izlenebilirlik deneyimi organik üretime geçişi kolaylaştırabilir. Ancak İTU sertifikası organik sertifikanın veya zorunlu geçiş sürecinin yerine geçmez.

Tüketici Nelere Bakmalıdır?

Organik üründe

• Organik tarım logosu
• Yetkilendirilmiş kuruluş adı ve kodu
• Ürün sertifika numarası
• Sertifika statüsü
• Parti ve izlenebilirlik bilgisi

İyi tarım ürününde

• İTU logosu
• Sertifika bilgisi
• Üretici veya grup bilgisi
• Yetkilendirilmiş kuruluş bilgisi
• Parti veya izlenebilirlik numarası

En Sık Yanlış Bilinenler

• İyi tarım ürünü otomatik olarak organik değildir.
• Organik üretim hiçbir uygulamanın yapılmadığı üretim değildir.
• İyi tarımda kimyasal girdiler sınırsız kullanılamaz.
• Doğal veya köy ürünü ifadesi organik sertifika yerine geçmez.
• Organik sertifika mutlak sıfır kalıntı ifadesi değildir.
• İyi tarım organik tarımın zorunlu ilk basamağı değildir.

Sonuç

İyi tarım ve organik tarımın ortak noktaları izlenebilirlik, kayıt tutma, çevrenin korunması, kontrollü üretim ve sertifikasyondur.

Temel fark kullanılan girdilerdedir. İyi tarımda ruhsatlı sentetik girdiler kontrollü olarak kullanılabilirken organik tarımda yalnızca organik mevzuatının izin verdiği girdiler kullanılabilir.